Kadınların En Çok Maruz Kaldığı 4 Cinsiyetçi İfade
Toplumsal Cinsiyet

Kadınların En Çok Maruz Kaldığı 4 Cinsiyetçi İfade

Yepyeni bir yazıdan herkese kocaman bir merhaba. Bugünkü yazımın konusu; cinsiyetçi ifadeler. Bu yazımda sizin için; günlük hayatta en sık duyduğumuz 4 cinsiyetçi ifadeyi ve bu ifadelerin nasıl psikolojik şiddete yol açtığına değineceğim.

1- Nedir bu “Bayan” kelimesinden çektiğimiz.

Bir erkeğe cinsiyetini sorduğunuzda hiç “Bay” diyerek cevap verdiğini duydunuz mu? Ben hiç duymadım. Erkeğin kendini “Erkek” olarak tanımladığı bir dünyada kadınlar neden cinsiyetleri sorulduğunda “Bayan” diyerek cevap veriyor. Neden bazı alışveriş sitelerinde erkek kategorisi varken kadın yerine bayan kategorisi var. Bunları hiç sorgulama gereği duydunuz mu? Eğer sorgularsanız kadın kelimesinin çağrıştırdığı anlamların kadınlar üzerinde nasıl bir baskı oluşturduğunu fark edebilirsiniz. Şunu ifade etmem gerekiyor ki; kadın ve erkek kelimeleri cinsiyet belirtmede kullanılırken bay ve bayan kelimeleri bir hitap şekli olarak kullanılmaktadır. Burada karşı çıktığım nokta; kadınların cinsiyetlerinden bahsedildiği durumlarda, insanları bu kelimenin kullanımından kaçmaya iten algıdır. Erkek egemen sistemin, kadının varlığını ve cinselliğini bastırmaya çalışmasının sonucu olarak bugün pek çok kadın kendisine kadın denilmesinden utanıyor, çekiniyor ve kendisini bayan olarak tanımlıyor. Bu psikolojik şiddetin önüne geçmek için neden bayan değil kadın demenin daha doğru olacağının bilincine varmamız gerekiyor.

2- Evde kalmış kadın?

Ataerkil sisteme göre; kadın yalnızca özel alanda, evin içerisinde varlığını sürdüren bir birey olarak görülmektedir. Bu yapıya göre kadının okuması, düşünmesi, sorgulaması, meslek edinmesi, kariyer yapmasından önce evlenmesi, çocuk doğurması, eşine hizmet etmesi yüceltilmekte ve her kadın buna zorlanmaktadır. Ancak belirtmem gerekiyor ki; evlilik bir zorunluluk değil tercih meselesidir. Her kadın evlenmek, çocuk doğurmak zorunda değildir. Her kadının hayatındaki öncelikleri birbirinden farklıdır ve bunlara saygı duyulması gerekmektedir. Özellikle kadınların 30 yaşına yaklaşan ve çalışan fakat evlenmemiş kadınlara “Evde kalmış kadın” diyerek baskı yapması son derece yanlış bir davranıştır. Çevrenizde bunu söyleyen biri varsa söylediği kelimenin yanlış olduğunun farkına varmasını sağlamalısınız. Bir de bu kelimenin “Kız kurusu” olarak ifade edilişi var. İkisi de aynı kapıya çıkıyor.

3- Kız/Kadın Başına

Kadının bir birey olarak var olmasına, kendi düşüncelerine göre karar vermesine, kendi kararlarını almasına ve özgürce hareket etmesine karşı çıkan bireylerin dilinden düşürmediği ifade şekli. Bu ifade yüzünden pek çok kadının özgüveni zedeleniyor ve kadınlar erkeklere bağımlı hale getiriliyor. Örneğin; ergenlik çağındaki bir kız konsere tek başına ya da kız arkadaşlarıyla gitmek istediğinde, hemen yanında abisi, erkek kardeşi ya da erkek kuzeni de gönderilir. Gece kız arkadaşlarıyla dışarı çıkan bir kadının başına kötü bir olay geldiğinde, “Kadın başına o saatte orada ne işi var.” diyenleri de duyduk ne yazık ki. Oysa asıl tehlikeli olan bu baskıcı ve korumacı davranışlardır. Kadınlar da erkekler gibi dilediği saatte dışarıya çıkabilir, istediği mesleği seçebilir. Kadınlara ne yapılması gerektiğini anlatmak, onların hayatına karışmak ve onları engellemek yerine zorbalığı bırakmayı öğrenmeniz gerekiyor.

4- Elinin hamuruyla?

Ataerkil toplumda, meslek dalları ve günlük işler ‘’Kadın işi’’ ve ‘’Erkek işi’’ olarak ayrılmaktadır. Bunun sonucu olarak bazı günlük işler kadının görevi olarak tanımlanırken bazı günlük işler de erkeklerin görevi olarak tanımlanır. Örneğin; evde bir musluk bozulduğunda, bunu erkek tamir etmek ister. Çünkü bu erkek işi olarak görülür. Daha çok küçük yaşlarda, erkek çocukların eline çekiç, tornavida verirken kız çocuklarına oyuncak bebekle oynamasını söylerseniz elbette evde musluk bozulduğunda musluğu erkek tamir etmek isteyecektir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta; yetiştirilme tarzıdır. Çocuklarınızı nasıl yetiştirirseniz yetişkin bir birey olduklarında da o şekilde davranırlar. Bir kadına, ‘’Elinin hamuruyla erkek işine karışma’’ demek kadının gücünü, zekasını, becerilerini küçümsemektir. Şunu bilmeniz gerekiyor ki; hiçbir ev işinin, mesleğin cinsiyeti olmadığı gibi; kıyafetlerin, renklerin, makyajın, eğitim-öğretimin, müziğin, sporun, dansın da cinsiyeti yoktur.

Benim günlük hayatta en sık duyduğum ve kadınlarda hasara yol açtığını düşündüğüm ifadeler bunlardı. Sizin de günlük hayatta ya da çalışma hayatında duyduğunuz, kadınları aşağılayan herhangi bir ifade olursa veya olduysa bu yazının altına yorum kısmına yazabilir, düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz. Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle, kendinize hep iyi bakın.

Ebru Bektaşoğlu

Facebook Yorumları
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

2 Yorum

  • Kaan Önem (Gezivita)

    Güzel bir yazı. Tam da üniversitede verdiğim “Toplumsal Cinsiyet ve Siyaset” dersinde sürekli konuşup tartıştığımız ögelerden bahsetmişsin. Aslında bu tür dersler, özellikle de ataerkil bir toplumda yetişen erkek öğrencilerin de bu kavramları ve sistemi sorgulamasına yol açması bakımından son derece önemli… Bu alanda (Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları) son yıllarda yüksek lisans bölümleri de açılmaya başladı. Örneğin benim lisans okuduğum dönemlerde, yaklaşık 14-15 sene kadar önce bu kadar yoktu. Fatmagül Berktay’ın “Tarihin Cinsiyeti” isimli kitabını başlangıç okuması olarak herkese önerebilirim mesela. Ayrıca Doğu Batı Dergisinin Toplumsal Cinsiyet başlıklı iki sayısında da çok nitelikli makaleler var.

    • Ebru Bektaşoğlu

      Merhaba Kaan,

      Öncelikle yorumun için sana çok teşekkür ediyorum. Toplumsal Cinsiyet konusuyla ilgilenen insanları görmek umut ve mutluluk verici. Toplumsal Cinsiyet konusu üzerine liselerde, üniversitelerde daha çok ders verilmesini, öğrencilerin bilinçlenmesini çok isterim. Üniversite son sınıfta aldığım ‘’Toplumsal Cinsiyet ve Medya’’ dersi benim için bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Bu dersten sonra hayata ve insanlara olan bakış açım fazlasıyla değişti. Şimdi ben de Toplumsal Cinsiyet üzerine mümkün mertebe yazılar kaleme alarak insanlar için faydalı olmaya çaba sarf ediyorum. Umuyorum, toplumsal cinsiyet konusunda ülke olarak daha güzel yerlere geleceğiz.

      Sevgilerimle,

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir